W artykule wskazano znaczenie szkolnictwa wyższego jako siły napędowej rozwoju gospodarki i społeczeństwa. Ukazano najistotniejsze kierunki zmian w tym sektorze edukacji. Szczególną uwagę poświęcono omówieniu stanu szkolnictwa wyższego w Polsce oraz problemowi jego efektywności. Konkluzje artykułu stanowi próba wskazania metod, które zbliżą polskie uczelnie do potrzeb społeczeństwa i gospodarki oraz oczekiwań pracodawców.

Celem artykułu jest analiza skali i dynamiki nadwyżki wykształcenia (overeducation) na polskim rynku pracy. Wykorzystano w nim dane pochodzące z ogólnopolskiego badania panelowego (POLPAN), prowadzonego w latach 1988-2008 na losowej próbie osób w wieku powyżej 20 lat. Dane z ostatniej fali panelu wskazują, że obecnie mniej więcej co piąty pracownik w Polsce wykonuje zawód nie dopasowany do kwalifikacji. Skala owego niedopasowania wzrosła niemal trzykrotnie, w porównaniu z 1988 r. Dalsze analizy wykazały, że nadwyżka wykształcenia ma tendencję do utrwalania się. Zagrożenie trwałym niedopasowaniem zawodu do wykształcenia jest kilkakrotnie większe wśród najmłodszych kohort respondentów.

Po dwóch dekadach szybkiego obniżania się skłonności nastolatek do posiadania potomstwa ostatnie lata są okresem wzrostu w Polsce liczby urodzeń wydawanych na świat przez matki mające mniej niż 20 lat. W artykule przedstawiono demograficzne tło tego procesu, jego przestrzenne zróżnicowanie oraz skupiono się na trzech grupach szczególnego zagrożenia - matkach bardzo młodych (tj. w wieku 16 lat i mniej), matkach mających więcej niż jedno dziecko, matkach niemających kontaktu z ojcem potomstwa.

Wprowadzona w życie w czerwcu ub. roku ustawa z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zawiera, jak wynika z samego jej tytułu, katalog uprawnień przyznanych osobie, której zostały udzielone świadczenia zdrowotne. Pacjentowi przyznanych zostało czternaście różnych uprawnień. Co do zasady zostały one wprowadzone do postanowień ustawy o prawach pacjenta z wyłączeniem prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, które wynika z przepisów ustawy o tym samym tytule. Przedstawienie wszystkich prerogatyw pacjenta oraz powstających na ich tle wątpliwości wymaga dokonania szczegółowej analizy. Dlatego przedmiotem niniejszego artykułu są podstawowe prawa pacjenta: do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz do świadczeń zdrowotnych. Prawa te funkcjonują równolegle obok siebie, co skłania do analizy, jaki jest zakres obu uprawnień. W szczególności celem artykułu jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy de facto ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta przewiduje w tej mierze dodatkowe uprawnienia. Przedstawiona zostaje też różnica pomiędzy świadczeniami zdrowotnymi oraz świadczeniami opieki zdrowotnej oraz warunki, jakim udzielanie takich świadczeń powinno odpowiadać. Wszystkie wskazane zagadnienia zostały poparte bogatym orzecznictwem sądów polskich. Dodatkowo omówione zostały sankcje niedochowania praw pacjenta oraz sytuacje, w których dopuszczalne jest ograniczenia takich praw.

Bezpośrednie następstwo dokonującego się procesu transformacji społeczno-ekonomicznej to niewątpliwie możliwość kształtowania nowych wymiarów lokalnej polityki społecznej, uwzględniającej w tworzeniu i optymalizowaniu warunków życia i rozwoju społeczności lokalnych zarówno udział organów publicznych, jak i organizacji pozarządowych. Partycypowanie w działaniach na rzecz osób niepełnosprawnych powinno być zatem oparte na budowaniu kompromisu, "przełamywaniu" różnic interesów, zapobieganiu konfliktom, abstrahowaniu od własnych stanowisk a rozważaniu ich w relacji z interesami innych podmiotów usytuowanych w środowisku. Artykuł prezentuje współdziałanie samorządu i organizacji pozarządowych na rzecz osób niepełnosprawnych na przykładzie powiatu sokólskiego w województwie podlaskim.

Artykuł opisuje rozpoczętą u schyłku lat 80. akcję przesiedleńczą obywateli ZSRS do Finlandii. Trwałe osiedlenie w Finlandii wiązało się z aktywnością instytucji rządowych oraz pomocy społecznej. Proces wiązał się z licznymi problemami o charakterze adaptacyjnym. Ponadto wskazywano na malejącą liczbę Finów na obszarze b. ZSRS. W efekcie prowadzonej akcji do Finlandii przybyło około 40 tys. osób. Charakterystyczną cechą przesiedleń jest wymagany okres pobytu w Finlandii przed nadaniem obywatelstwa.

Recenzje z krajowych i zagranicznych pozycji
Sprawozdania z konferencji naukowych

EFEKTYWNOŚĆ KSZTAŁCENIA W SZKOŁACH WYŻSZYCH - Urszula Jeruszka
RACJONALNE INWESTYCJE CZY ZŁUDNE NADZIEJE: NADWYŻKA WYKSZTAŁCENIA NA POLSKIM RYNKU PRACY - Anna Kiersztyn
NASTOLETNIE MACIERZYŃSTWO WE WSPÓŁCZESNEJ POLSCE - Piotr Szukalski
PRAWA PACJENTA DO ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH I ICH KONTEKST - Małgorzata Serwach

SAMORZĄDY I ORGANIZACJE POZARZĄDOWE: WSPÓŁPRACA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH. PRZYKŁAD POWIATU SOKÓLSKIEGO - Joanna Szymanowska

WSPÓŁCZESNE PRZESIEDLENIA DO FINLANDII - Paweł Hut

Jadwiga Suchecka: EKONOMIA ZDROWIA I OPIEKI ZDROWOTNEJ - rec. Beata Jackowska

ZMODYFIKOWANE MINIMUM SOCJALNE W MARCU, CZERWCU I WRZEŚNIU 2010 R. - Piotr Kurowski
SYSTEM PODATKOWY OD DOCHODÓW OSOBISTYCH NA RZECZ RODZIN Z NIEPEŁNOSPRAWNYM DZIECKIEM. DEBATA IPiSS - Bożena Kołaczek

WALKA ZE ZJAWISKIEM NIETERMINOWEGO WYPŁACANIA WYNAGRODZEŃ - Adam Zych