Instytut Pracy i Spraw Socjalnych - Polityka Społeczna

Polityka Społeczna

W numerze Nr 2 (407) 2008

Ewa Aksman – Koncentracja i regresywność świadczeń społecznych
Celem artykułu jest analiza świadczeń społecznych w Polsce z punktu widzenia ich koncentracji i regresywności. Główne źródło danych stanowiło GUS-owskie badanie budżetów gospodarstw domowych w latach 2000-2005. W statystyczno-ekonometrycznej analizie wykorzystano współczynniki koncentracji i regresywności łącznych świadczeń, a także dekompozycję tych mierników w świetle podziału całkowitych świadczeń na świadczenia objęte ubezpieczeniem społecznym i nie objęte tym ubezpieczeniem (mierniki te zostały wprowadzone przez N.C. Kakwaniego). Przeprowadzone badanie empiryczne pokazało, że zagregowane świadczenia społeczne w Polsce są ujemnie skoncentrowane względem dochodów pierwotnych gospodarstw, a w konsekwencji są też regresywne - w omawianym okresie współczynnik ich koncentracji wyniósł od –0,4022 do –0,3521, natomiast współczynnik ich regresywności osiągnął poziom od 0,6824 do 0,7414. Świadczenia poza ubezpieczeniowe cechuje zarówno wyraźnie silniejsza ujemna koncentracja względem dochodów pierwotnych, jak i w rezultacie też znacznie większa regresywność w porównaniu ze świadczeniami ubezpieczeniowymi. Dodatkowo przeanalizowano redystrybucyjny efekt wszystkich świadczeń - w branym pod uwagę przedziale czasowym przyjął on wartość od –7,16% do –6,40%.

Magdalena Knapińska – Transformacja zasobów pracy w latach 1990–2006
Celem opracowania jest prezentacja, analiza i ocena tendencji występujących w zakresie kształtowania się podstawowych mierników ekonomicznych związanych z poziomem, strukturą i dynamiką podaży pracy w Polsce po roku 1990. W pierwszej części opracowania zaprezentowano wielkość zasobów ludzkich biorąc pod uwagę populację ludności w wieku produkcyjnym w relacji z populacją w wieku przed- i poprodukcyjnym. Następnie zaprezentowano i dokonano oceny zmian aktywności zawodowej i poziomu wykształcenia w Polsce. W kolejnej części artykułu podjęto próbę oceny tendencji w migracjach zagranicznych związanych z integracją Polski z Unią Europejską. Wreszcie zaprezentowano także popyt na pracę w szczególności biorąc pod uwagę poziom i dynamikę liczby pracujących w gospodarce narodowej.

Radosław Krajewski – Prawo wobec kwestii żebractwa
Żebranie jest sposobem zdobywania środków egzystencji w drodze wypraszania datków pieniężnych lub rzeczowych i to o charakterze względnie stałym. Prawo przewiduje odpowiedzialność karną osoby, która żebrze w miejscu publicznym, mając środki egzystencji lub będąc zdolną do pracy, jak również osoby żebrzącej w miejscu publicznym w sposób natarczywy lub oszukańczy. Odpowiedzialności karnej podlega także ten, kto skłania do żebrania małoletniego lub osobę bezradną albo pozostającą w stosunku zależności od niego lub oddaną pod jego opiekę. Przepisy te nie są jednak stanowczo egzekwowane przez instytucje wymiaru sprawiedliwości, co przy podejściu socjalnym należy uznać za właściwe, zaś z perspektywy liberalnej postulować można większy rygoryzm w tym zakresie.

Jarosław Pichla – Komplementarna rola agencji zatrudnienia i publicznych służb zatrudnienia rynku pracy
Na przestrzeni minionego dwudziestolecia w wielu krajach możemy zaobserwować istotne zmiany w modelu instytucjonalnej obsługi rynku pracy, polegające m.in. na utracie monopolu publicznych służb zatrudnienia w zakresie świadczenia usług rynku pracy. Konsekwencją tego jest rozwój wielu różnorodnych podmiotów niepublicznych kierujących swoją ofertę zarówno do pracodawców jak i osób poszukujących pracy. Tam gdzie agencje zatrudnienia obsługują te same grupy klientów co publiczne służby zatrudnienia tam jest miejsce na międzyinstytucjonalną współpracę (ewentualnie na konkurencję). Tam gdzie obsługa dotyczy różnych segmentów rynku i zróżnicowanej oferty usługowej, tam można mówić o komplementarności niepublicznych i publicznych instytucji rynku pracy.

Joanna Leśniowska – Migracje polskich pielęgniarek – wstępne informacje
W wielu krajach UE nasila się zjawisko deficytu i migracji personelu medycznego. Przyczyną wzrostu popytu na lekarzy i pielęgniarki jest zjawisko starzenia się społeczeństwa. Braki kadrowe wynikają również ze zjawiska starzenia się personelu i zmniejszania się liczby pracowników opieki zdrowotnej. Wymagające warunki pracy i umiarkowane płace prowadzą do wysokiej fluktuacji personelu. Jest to szczególnie widoczne w przypadku polskich pielęgniarek, które migrują do „starych” krajów UE. Autorka przedstawia wybrane wyniki badania przeprowadzonego w krajach UE. Dokonuje analizy skali zjawiska migracji polskich pielęgniarek do wybranych krajów UE. Prezentuje również dane dotyczące deficytu pielęgniarek w Polsce.

Grażyna Sordyl, Joanna Niżnik – Dylematy wokół reformy systemu ochrony zdrowia w Polsce
W artykule przedstawiono i poddano analizie koncepcje reformy systemu ubezpieczeń zdrowotnych w Polsce, opracowane przez zespół ekspertów powołanych przez Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Piotra Kulpę Dyrektora Departamentu Ubezpieczeń Zdrowotnych Ministerstwa Zdrowia. W obydwu projektach przyjęto trójfilarowy model systemu ubezpieczeń zdrowotnych, jednakże wprowadzono odmienne zasady związane z funkcjami prywatnych ubezpieczeń i dobrowolnością zawarcia umowy. Celem proponowanych rozwiązań jest usprawnienie systemu ochrony zdrowia poprzez dostarczenie dodatkowych środków pozabudżetowych stabilizujących system, zwiększenie poziomu efektywności wydatkowania środków na ochronę zdrowia, podniesienie poziomu świadomości zdrowotnej i bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli oraz ograniczenie negatywnych zjawisk. W artykule scharakteryzowano systemy ubezpieczeń zdrowotnych w wybranych krajach, które mogą stanowić odniesienie dla oceny proponowanych zmian.

Christoph Sowada – Pełnym zdaniem o prywatnych ubezpieczeniach zdrowotnych
W stanowiącym komentarz do artykułu G. Sordyl i J. Niżnik tekście autor koncentruje się na ocenie projektów reform systemu ubezpieczeń zdrowotnych zgłoszonych w 2007 r. przez Rzecznika Praw Obywatelskich oraz P. Kulpę, dyrektora Departamentu w Ministerstwie Zdrowia. Autor sceptycznie ocenia możliwość osiągnięcia celów postawionych przez P. Kulpę w jego koncepcji prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych (usprawnienie system i stabilizacja systemu, zwiększenie efektywności, podniesienie bezpieczeństwa zdrowotnego, ograniczenie korupcji) formułując jednocześnie szereg wątpliwości dotyczących uzasadnienia dla proponowanych rozwiązań szczegółowych, np. uzasadnienia dla regresywnie działających subwencji podatkowych dla osób zakupujących prywatne ubezpieczenia, koncentracji na celu zwiększenia stawek dla szpitali, podwójnego płacenia za część standardowej (i zgodnie z deklaracją gwarantowanej przez NFZ) jakości świadczeń zdrowotnych. Autor wskazuje ponadto na niedostateczne jego zdaniem propozycje P. Kulpy dotyczące rozwiązania problemu selekcjonowania ryzyka przez firmy ubezpieczeniowe oraz brak uzasadnienia dla odrębnego obligatoryjnego ale zarządzanego przez prywatne instytucje ubezpieczenia na świadczenia częściowo finansowane przez NFZ, proponowanego przez RPO.

Ponadto w numerze:
Recenzje z krajowych i zagranicznych pozycji
Sprawozdania z polskich konferencji

"Polityka Społeczna" - Spis treści 2/2008

KONCENTRACJA I REGRESYWNOŚĆ ŚWIADCZEŃ SPOŁECZNYCH – Ewa Aksman
TRANSFORMACJA ZASOBÓW PRACY W POLSCE W LATACH 1990–2006 – Magdalena Knapińska
PRAWO WOBEC KWESTII ŻEBRACTWA – Radosław Krajewski

Z PRAC NAUKOWO-BADAWCZYCH
KOMPLEMENTARNA ROLA AGENCJI ZATRUDNIENIA I PUBLICZNYCH SŁUŻB ZATRUDNIENIA NA RYNKU PRACY – Jarosław Pichla
MIGRACJE POLSKICH PIELĘGNIAREK – WSTĘPNE INFORMACJE – Joanna Leśniowska

DYSKUSJE
REFORMOWANIE SŁUŻBY ZDROWIA – WYMIARY SPORU
DYLEMATY WOKÓŁ REFORMY SYSTEMU OCHRONY ZDROWIA W POLSCE – Grażyna Sordyl, Joanna Niżnik
PEŁNYM ZDANIEM O PRYWATNYCH UBEZPIECZENIACH ZDROWOTNYCH – Christoph Sowada

RECENZJE
Beata Bury: PRACA W GODZINACH NADLICZBOWYCH JAKO OBOWIĄZEK PRACOWNIKA – rec. Marcin Wojewódka

WSPÓŁCZESNA POLITYKA SPOŁECZNA. DATA O PRZEMIANACH W KRAJU I ZA GRANICĄ
ŚWIAT WSPÓŁCZESNY – MISCELLANEA

INFORMACJE
ZMODYFIKOWANE MINIMUM SOCJANE WE WRZEŚNIU 2007 R. – Piotr Kurowski
GOSPODAROWANIE ZASOBAMI PRACY NA POCZĄTKU XXI WIEKU. ASPEKTY MAKROEKONOMICZNE I REGIONALNE. KONFERENCJA NAUKOWA W GONIĄDZU – Beata Kaczyńska
JAKA POLITYKA SPOŁECZNA DLA EUROPY? JAKA POLITYKA SPOŁECZNA DLA POLSKI? KONFERENCJA IPS UW – Maria Theiss

NOWOŚCI WYDAWNICZE IPISS
DIARIUSZ POLITYKI SPOŁECZNEJ

Powrót do strony "Polityka Społeczna"

Instytut Pracy i Spraw Socjalnych