Artykuł przedstawia pokrótce pięć generalnych teorii lub perspektyw teoretycznych, w jakich może być postrzegana i analizowana europejska polityka społeczna: (1) funkcjonalizm i neofunkcjonalizm; (2) nowy instytucjonalizm; (3) Unia Europejska jako specyficzny system polityczny; (4) paradygmat europeizacji; (5) liberalne podejście międzyrządowe. Autor przekonuje, iż do analizy i rozumienia współczesnego procesu europejskiej integracji socjalnej najbardziej odpowiednie są najnowsze ujęcia instytucjonalne, a zwłaszcza koncepcja wielopoziomowego rządzenia. Wysoce przydatny w wyjaśnianiu złożonych interakcji między politykami społecznymi samej Unii Europejskiej oraz jej krajów członkowskich wydaje się także paradygmat europeizacji.

Wykluczenie finansowe łączy się ściśle z wykluczeniem społecznym i polega na ograniczonym dostępie do usług finansowych świadczonych przez banki i instytucje finansowe. Do czynników mających wpływ na występowanie takiego wykluczenia zalicza się m.in. poziom wykształcenia, główne źródło dochodów i ich poziom, wiek, oraz miejsce zamieszkania. Jakkolwiek znaczny odsetek dorosłej części polskiego społeczeństwa dysponuje rachunkiem oszczędnościowo-rozliczeniowym i kartami płatniczymi, intensywność korzystania z nich, jak też innych usług finansowych, należy do niskich. W dużej mierze wynika to niskiego poziomu edukacji finansowej społeczeństwa. Edukowanie w tym zakresie jest nie tylko zadaniem administracji publicznej i instytucji centralnych, ale i organizacji pozarządowych.

Celem artykułu jest analiza różnych rodzajów ryzyka związanego z konstrukcją finansową pracowniczych programów emerytalnych (PPE) w Polsce oraz sposobu ich alokacji pomiędzy pracodawców a pracowników – uczestników programów. Autor podejmuje próbę udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy asymetryczny podział ryzyka typowy dla programów zorganizowanych na zasadzie zdefiniowanej składki (defined contribution) nie stanowił do tej pory oraz czy nie będzie stanowić w przyszłości jednej z barier rozwoju zakładowych systemów emerytalnych i całego III filaru nowego systemu emerytalnego w Polsce.

W artykule zaprezentowano wyniki badań przeprowadzonych na potrzeby projektu o charakterze naukowo-badawczym pt.: Ogólnopolskie badanie sytuacji potrzeb i możliwości osób niepełnosprawnych. Wykorzystano rezultaty drugiego etapu badań zrealizowanego w 2009 r. Uzyskane wyniki potwierdzają hipotezę, iż osoby z zaburzeniami psychicznymi to grupa najbardziej narażona na marginalizację, a także wykluczenie społeczne. Problem marginalizacji przejawia się w wielu aspektach życia społecznego tych osób. Czują się one bardziej wyobcowane niżeli reszta osób niepełnosprawnych, rzadziej podejmują aktywność społeczno-zawodową, mają niższy poziom wykształcenia oraz istotnie niżej oceniają swoje zadowolenie z życia oraz stan zdrowia. Zjawisko marginalizacji i wykluczenia społecznego w badanej grupie manifestuje się na dwóch poziomach. Pierwszy poziom jest związany z faktem bycia osobą niepełnosprawną, drugi poziom dotyczy faktu zdiagnozowania zaburzeń psychicznych jako podstawowej przyczyny ograniczenia sprawności i wiąże się z automarginalizacją.

W ostatnim dwudziestoleciu większość państw europejskich zmieniła swoje strategie walki z bezrobociem. Priorytetem stała się aktywizacja osób pozostających długookresowo bez pracy. Wymagało to przebudowy obowiązującego dotychczas instrumentarium aktywnej polityki rynku pracy celu wyodrębnienia jego bardziej skutecznych form. Powodem tych przedsięwzięć jest zmieniona formuła funkcjonowania programów wspomagających integrację bezrobotnych z otwartym rynkiem pracy, wedle której winno się aktywizować bezrobotnych zamiast ich alimentować. W ramach tej koncepcji podjęto w RFN działania, których efektem są zmiany w dotychczasowym wykorzystaniu programów polityki rynku pracy.

Artykuł o systemie emerytalnym Turcji zawiera trzy części: 1. Rozwój historyczny systemu emerytalnego, 2. Stan obecny systemu emerytalnego oraz 3. Wyzwania i przewidywane zmiany w systemie emerytalnym. Celem badawczym autora jest prezentacja historycznych i aktualnych rozwiązań w systemie emerytalnym Turcji w celu odnalezienia w tym systemie pomysłów, które w międzynarodowych porównaniach warto wykorzystywać. W podsumowaniu autor wskazuje, jako element wyróżniający turecki system emerytalny na tle innych państw, jest system dwufilarowy, odrębny od forsowanego powszechnie przez Bank Światowy rozwiązania trójfilarowego. Kolejnym wyróżnikiem jest całkowita dobrowolność uczestniczenia w filarze kapitałowym.

Recenzje z krajowych i zagranicznych pozycji
Sprawozdania z konferencji naukowych

EUROPEJSKA POLITYKA SPOŁECZNA - PODEJŚCIE TEORETYCZNE - Włodzimierz Anioł
WYKLUCZENIE FIANSOWE W POLSCE I MOŻLIWOŚCI PRZECIWDZIAŁANIA - Piotr Błędowski, Małgorzata Iwanicz-Drozdowska
ALOKACJA RYZYKA W PRACOWNICZYCH PROGRAMACH EMERYTALNYCH W POLSCE - Marek Szczepański

MARGINALIZACJA OSÓB Z OGRANICZENIAMI SPRAWNOŚCI NA SKUTEK ZABURZEŃ PSYCHICZNYCH - Anna Izabela Brzezińska, Kamila Zwolińska

NOWA STRATEGIA AKTYWIZACJI BEZROBOTNYCH W NIEMCZECH - Krzysztof Nyklewicz
SYSTEM EMERYTALNY W TURCJI - Jarosław Poteraj

Red. nauk.: Stanisława Golinowska, Jerzy Wilkin, Marek Bednarski, Urszula Sztanderska, Mieczysław W. Socha, Bożena Balcerzak-Paradowska: WIĘZI SPOŁECZNE I PRZEMIANY GOSPODARCZE. POLSKA I INNE KRAJE EUROPEJSKIE - rec. Elżbieta Kryńska

WIĘZI SPOŁECZNE I PRZEMIANY GOSPODARCZE. KONFERENCJA NAUKOWA W WARSZAWIE - Beata Kaczyńska