|
Polityka Społeczna
Nr 7 (412) 2008
(numer monotematyczny - poświęcony problematyce zatrudnienia, wynagrodzenia i dialogu społecznego w ochronie zdrowia)
W numerze szczególnie polecamy artykuły:
Stanisława Golinowska - Rynek pracy w sektorze zdrowotnym. Zaniedbany obszar zarządzania
W artykule postawiono tezę, że rynek pracy sektora zdrowotnego jest obszarem zaniedbanym analitycznie, co ma wpływ na słabości w procesie zarządzania jego zasobami pracy (labour resources), a w konsekwencji na niższą efektywność funkcjonowania w stosunku do możliwej do osiągnięcia. Ponadto ten rodzaj słabości zarządzania w sektorze zdrowotnym zwiększa zagrożenia utrwalenia się poważnej nierównowagi między podażą pracy a popytem na nią. Nierównowaga ta już występuje i wzrasta; ma przy tym charakter globalny. Braki specjalistów w zawodach medycznych w skali globalnej szacuje się na około 4,3 mln zatrudnionych. Jednocześnie po stronie popytu mamy ogromny wzrost potrzeb. Główny dotychczas czynnik wzrostu potrzeb zdrowotnych - wzrost dochodów - wzmocniony jest obecnie przez zmiany demograficzne i epidemiologiczne, związane przede wszystkim z procesem starzenia się populacji. W artykule zwraca się uwagę na to, że aby podołać wyzwaniu kurczenia się rynku pracy zawodów medycznych w nowej sytuacji demograficznej potrzebne są pilne działania dotyczące kształcenia i poprawy warunków pracy i płacy białego personelu oraz wprowadzenie instytucji dialogu społecznego w ramy istniejącego w Polsce systemu rozwiązywania sporów zbiorowych.
Alicja Domagała - Kadry medyczne w ochronie zdrowia. Tendencje zmian w kraju i na świecie
Zmiany, jakie towarzyszyły kolejnym reformom wdrażanym w naszym kraju wpłynęły negatywnie na sytuację pracowników, powodując m.in.: redukcją zatrudnienia, spadek wskaźników zatrudnienia we wszystkich grupach zawodów medycznych, narastające niezadowolenie z wynagrodzenia i niską satysfakcję z pracy. Ponadto od maja 2004 r., w związku z przystąpieniem Polski do UE, rozpoczęła się emigracja polskich kadr medycznych. Obecnie szacuje się, ze emigracja dotyczy około. 5%. pracowników, ale brak działań i propozycji rozwiązań systemowych w tym zakresie, może skutkować nasileniem zjawiska. Bardzo niepokojące jest zjawisko emigracji polskich pielęgniarek, gdyż niskie wskaźniki zatrudnienia oraz drastyczny spadek liczby osób podejmujących kształcenie w tym zawodzie, stanowi realne zagrożenie braku możliwości sprostaniu rosnącym potrzebom w zakresie świadczeń zdrowotnych. Problem migracji pracowników medycznych dotyczy jednak nie tylko Polski. Wyniki badań WHO mówią o "światowym kryzysie zasobów kadr medycznych", który w różnym stopniu dotyczy każdego kraju świata. Według szacunków WHO, braki kadrowe w opiece zdrowotnej w ujęciu globalnym, wynoszą około 4 mln pracowników medycznych. W celu uporania się z problemami migracji międzynarodowej konieczne jest podjęcie działań zarówno w krajach źródłowych, krajach docelowych, jak i na arenie międzynarodowej.
Anna Ruzik - Płace i relacje płac we gospodarce z perspektywy sektora zdrowotnego
Artykuł prezentuje zmiany płac w ochronie zdrowia i ich relacji do przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce w ostatnich latach w Polsce. Okres analizy obejmuje lata 1998-2007, z bardziej szczegółowym uwzględnieniem zmian od 2004 r. Pokazano, że płace w ochronie zdrowia w ostatnich latach rosły, poprawiła się też relacja wynagrodzeń w ochronie zdrowia do przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce. Obserwowane tendencje na rynku pracy i w sektorze oraz możliwe niedobory niektórych rodzajów kadry medycznej mogą mieć wpływ na wzrost udziału kosztów pracy personelu medycznego w kosztach ochrony zdrowia.
Zdzisław Czajka - Zarządzanie wynagrodzeniami w publicznej służbie zdrowia
Celem artykułu jest prezentacja różnych działań ze strony rządu, organizacji związkowych, dyrektorów szpitali oraz personelu medycznego, charakteryzujących zarządzanie wynagrodzeniami w publicznych zakładach służby zdrowia po ich reformie z 1999 r. Poczynając od tego roku, kwestia wynagrodzeń sprowadza się do żądania ze strony zainteresowanych takiego wzrostu płac, aby ich poziom był adekwatny do rangi i funkcji służby zdrowia oraz kwalifikacji lekarzy i pielęgniarek. W tym zakresie występują różnice między propozycjami rządu i oczekiwaniami personelu. Konieczność sfinansowania działalności publicznych zakładów ze środków zgromadzonych ze składek na ubezpieczenia zdrowotne spowodowała, że brakuje nie tylko środków na podwyżki płac, ale także na opłacenie ponadplanowych świadczeń zdrowotnych. Dlatego organizacje związkowe i samorząd medyczny w wyniku różnych akcji protestacyjnych, rezygnacji z pracy i strajków chcą wymusić na rządzie zmianę zasad finansowania publicznych placówek, gwarantujących także znacznie wyższy poziom płac. Rząd przez cały okres podejmuje działania doraźne i próbuje odwrócić uwagę, wskazując dyrekcje placówek, jako odpowiedzialne za kształtowanie płac w tym ich wzrost. Związkowcy i personel medyczny oczekują jednak rozwiązań kompleksowych. Zgłoszono nawet propozycję określenia minimalnej płacy dla lekarzy i pielęgniarek.
Hanna Karaszewska - Mechanizmy wynagradzania lekarzy
W artykule podjęto próbę sformułowania podstawowych dylematów decyzyjnych leżących u podstaw kształtowania plac lekarzy. Zasadniczą część rozważań stanowi prezentacja doświadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej w dziedzinie kontraktowania usług medycznych z lekarzami w Polsce. Wzbogacono ją o doświadczenia zagraniczne.
Wiesław Golnau - Brytyjskie doświadczenia w kształtowaniu wynagrodzeń pracowników publicznej służby zdrowia za pomocą wartościowania pracy
National Health Service jest publiczną organizacją, świadczącą usługi zdrowotne na terenie Wielkiej Brytanii. Z jej usług korzysta większość obywateli tego kraju. W 1999 r. rząd Wielkiej Brytanii opublikował dokument zatytułowany Agenda for Change - Modernising the NHS Pay System. Zawarł w nim propozycję wykorzystania jednej metody do wartościowania wszystkich stanowisk pracy w NHS, w celu zmiany dotychczasowego systemu płac. Nowy system płac wprowadzono w życie w grudniu 2004 r. Celem tego artykułu jest analiza i ocena wartościowania pracy stosowanego w brytyjskiej publicznej służbie zdrowia pod kątem wykorzystania zebranych tam doświadczeń do tworzenia systemu wynagrodzeń w polskiej publicznej służbie zdrowia. Treść artykułu podzielono na cztery części. W pierwszej omówiono przebieg prac zmierzających do przygotowania metody wartościowania pracy. W drugiej części przedstawiono przyjętą konstrukcję metody. Kolejna, trzecia część dotyczy stosowanych procedur wartościowania pracy, a w czwartej zaprezentowano sposób wykorzystania wyników wartościowania pracy do kształtowania płac zasadniczych.
Marcin Mikos, Jarosław Kycia - Czas pracy lekarzy. Dylematy na tle zmian wywołanych dostosowaniem do standardów Unii Europejskiej
W systemie prawa krajowego oraz w prawie wspólnotowym od kilkudziesięciu lat trwa ewolucja rozwiązań prawnych dotyczących ochrony bezpieczeństwa pracownika, w tym ochrony pracownika przed wydłużaniem czasu pracy. W przypadku personelu medycznego realizacja tej ochrony powoduje znaczny wzrost kosztów zatrudnienia oraz narastanie deficytu kadrowego. W tekście pokazana została droga ewolucji rozwiązań prawnych dotyczących czasu pracy personelu medycznego, towarzyszące jej kontrowersje oraz rysujące się perspektywy.
Dariusz Zalewski - Konflikty i interesy w sektorze zdrowotnym - ich instytucjonalizacja i rozwiązywanie
Konflikty i interesy to dwie strony tego samego medalu. Funkcją dialogu społecznego jest instytucjonalizacja konfliktów powstałych wokół artykulacji odmiennych interesów grupowych. Zmiany zachodzące w systemie ochrony zdrowia wymagają uwzględnienia rozmaitych interesów grupowych tak, aby ograniczać występowanie otwartych konfliktów. Istniejące instytucje dialogu społecznego, w tym przede wszystkim Trójstronna Komisja ds. Społeczno-Gospodarczych, nie są wykorzystywane do regulowania napięć powstałych wokół spornych kwestii funkcjonowania systemu ochrony zdrowia. Zasadniczy spór toczy się poza instytucją dialogu społecznego prowadząc do dysfunkcji publicznej służby zdrowia. Celem artykułu jest wskazanie na możliwy, aczkolwiek trudny, sposób instytucjonalizacji toczącego się konfliktu tak, aby rozmaite grupowe interesy były artykułowane w ramach istniejących instytucji dialogu społecznego.
Ponadto w numerze:
Recenzje z krajowych i zagranicznych pozycji
Sprawozdania z polskich konferencji
"Polityka Społeczna" - Spis treści nr 7/2008
RYNEK PRACY W SEKTORZE ZDROWOTNYM. ZANIEDBANY OBSZAR ZARZĄDZANIA – Stanisława Golinowska
KADRY MEDYCZNE W OCHRONIE ZDROWIA. TENDENCJE ZMIAN W KRAJU I NA ŚWIECIE – Alicja Domagała
PŁACE I RELACJE PŁAC W GOSPODARCE Z PERSPEKTYWY SEKTORA ZDROWOTNEGO – Anna Ruzik
ZARZĄDZANIE WYNAGRODZENIAMI W PUBLICZNEJ SŁUŻBIE ZDROWIA – Zdzisław Czajka
MECHANIZMY WYNAGRADZANIA LEKARZY – Hanna Karaszewska
BRYTYJSKIE DOŚWIADCZENIA W KSZTAŁTOWANIU WYNAGRODZEŃ PRACOWNIKÓW PUBLICZNEJ SŁUŻBY ZDROWIA ZA POMOCĄ WARTOŚCIOWANIA PRACY –
Wiesław Golnau
CZAS PRACY LEKARZY. DYLEMATY NA TLE ZMIAN WYWOŁANYCH DOSTOSOWANIEM DO STANDARDÓW UNII EUROPEJSKIEJ – Marcin Mikos, Jarosław Kycia
KONFLIKTY I INTERESY W SEKTORZE ZDROWOTNYM - ICH INSTYTUCJONALIZACJA I ROZWIĄZYWANIE – Dariusz Zalewski
WSPÓŁCZESNA POLITYKA SPOŁECZNA, DANE O PRZEMIANACH W KRAJU I ZA GRANICĄ
ŚWIAT WSPÓŁCZESNY - MISCELLANEA
NOWOŚCI WYDAWNICZE IPISS
DIARIUSZ POLITYKI SPOŁECZNEJ
Powrót
do strony "Polityka Społeczna"
|
