W pracy prześledzono dynamikę, wybranych mierników, reprezentujących sfery uznane za wysoce diagnostyczne dla oceny poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego regionu (parametry rynku pracy, infrastruktura, produkcja, inwestycje) za lata 2000-2008. Uwzględnione w analizie parametry ujawniły wzrost dysproporcji rozwojowych między województwami. Szybko rosnącą przewagę nad pozostałymi odnotowano w Mazowieckiem. Liderami rozwoju były ponadto: śląskie, dolnośląskie, wielkopolskie i pomorskie, zaś regiony tzw. Polski Wschodniej zajmowały w rankingu pięć kolejnych miejsc od końca. A zatem proces polaryzacji uległ znacznemu pogłębieniu. W tym kontekście poważnym zagrożeniem dla idei konwergencji wydaje się potencjalna realizacja postulatów zawartych w raporcie "Polska 2030. Wyzwania rozwojowe". Autorzy raportu opowiadającym się za koniecznością wdrażania na terenie naszego kraju "polaryzacyjno-dyfuzyjnego" modelu rozwoju. Szanse "relatywnie biednych obszarów" upatrują w uczestniczeniu w sukcesie "lokomotyw wzrostu" (obszarów metropolitarnych), a nie w oczekiwaniu pomocy "w ramach polityki redystrybucji i przywilejów".

Po latach dobrej koniunktury na rynku pracy w latach 2006-2008 już pod koniec 2008 r., a zwłaszcza w 2009 r. pojawiły się na polskim rynku pracy zagrożenia związane z międzynarodowym kryzysem finansowym. Międzynarodowy wymiar kryzysu oznaczał, zwłaszcza w pierwszych miesiącach dyskusje na temat możliwych i spodziewanych skutków, analizy branż i sektorów gospodarki, w których jego następstwa mogą być szczególnie mocno odczuwalne. Kluczowym zagadnieniem, które pojawiało się w dyskursie publicznym, było pytanie o skutki dla rynku pracy. Już pod koniec 2008 r. partnerzy społeczni reprezentowani w Komisji Trójstronnej ds. Społeczno-Gospodarczych podjęli działania na rzecz ograniczania rozmiarów kryzysu i przeciwdziałania jego gospodarczym i społecznym następstwom. Jednym z obszarów szczególnie wrażliwych gospodarczo i społecznie na skutki kryzysu jest rynek pracy i stosunki pracy. Wiele kwestii, które znalazły się w ostatecznych zapisach pakietu były wynikiem kompromisu pracodawców i strony związkowej. Wyniki badań prowadzonych w 2009 r. nad dialogiem społecznym na poziomie zakładu pracy są cennym źródłem informacji o rzeczywistych problemach firm, zagrożeniach jakie dostrzegają pracodawcy, pracownicy i liderzy związkowi. Wyniki badań są także przyczynkiem do projekcji scenariusza wydarzeń w następnych latach.

Artykuł przedstawia działania podejmowane przez partnerów społecznych (związki zawodowe i organizacje pracodawców) w obliczu kryzysu ekonomicznego w państwach Unii Europejskiej. Działania te wynikały z dwustronnego lub trójstronnego dialogu. Wyraźnie można dostrzec, że okres kryzysu może powodować zaostrzenie konfliktów, ze względu na to, że obie strony koncentrują się na swoich interesach. Z drugiej strony czas kryzysu może doprowadzić do tego, że partnerzy społeczni dostrzega wspólne interesy i zintensyfikują dialog społeczny. Partnerzy społeczni najczęściej wypracowywali takie narzędzia jak: skrócony czas pracy (i mechanizmy wsparcia pracowników objętych skróconym czasem pracy), zamrożenie płac, redukcja płac proporcjonalnie do obniżenia wymiaru czasu pracy, wprowadzenie elastycznych elementów płacy, dobrowolne i niedobrowolne zwolnienia, szkolenia, częściowe i wcześniejsze emerytury. Dalszych analiz wymaga ocena, w jaki sposób kryzys ekonomiczny wpłynął, na jakość dialogu społecznego.

Artykuł zawiera prezentację fragmentu przeprowadzonych w województwie podlaskim kompleksowych badań, których celem było rozpoznanie wszelkich przejawów mobilności. Przedmiotem rozważań jest mobilność edukacyjna, która może w znacznym stopniu przyczynić się do ograniczenia niedopasowań strukturalnych, występujących na rynku pracy, a tym samym przyczyniać się do jego uelastycznienia i zwiększenia aktywności ekonomicznej podmiotów zlokalizowanych na tego rodzaju obszarach. Mobilność edukacyjna jest również ważna z punktu widzenia samych beneficjentów. Może bowiem wpłynąć na poprawę elastyczności zatrudnienia, oznaczającej zdolność dostosowania liczby zatrudnionych w przedsiębiorstwie do zmieniających się warunków (koniunktury, rentowności, płac realnych, wydajności pracy, zmian wywołanych postępem technicznym i technologicznym, czy stwarzanych przez politykę strukturalną państwa).

W artykule omówiono genezę i obszar prac oraz raport końcowy grupy roboczej powołanej ad hoc przez Komisję Administracyjną ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących. Grupa zajmowała się analizą obszarów i ryzyk występowania błędów i nadużyć występujących na tle realizacji wspólnotowych przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Artykuł skupia się na ustaleniach grupy w obszarze ustawodawstwa właściwego, działania instytucji ubezpieczeniowych na podstawie dwu- i wielostronnych umów o współpracy oraz wymiany i porównywania zbiorów danych.

Recenzje z krajowych i zagranicznych pozycji
Sprawozdania z konferencji naukowych

Z PRAC NAUKOWO-BADAWCZYCH
POLITYKA SPOŁECZNA ZA GRANICĄ
RECENZJE
INFORMACJE
NOWOŚCI WYDAWNICZE IPISS
DIARIUSZ POLITYKI SPOŁECZNEJ

Powrót do strony "Polityka Społeczna"